|
Balıkesir
çevresinde bulunan pekçok höyük, iskan edilmiş mağara ve düz yerleşim
yerinde yapılan araştırmalarda ele geçen bulgular, buralarda bilinmeyen çok
eski zamanlardan MÖ 8000-3000 yılları arasında yerleşilmiş olduğunu ortaya
koymaktadır.
Bu arada
Yortan Mezarlığı"nda yapılan çalışmalar, burada bir mezar kültü olduğunu
ortaya çıkarmıştır. Hitit metinlerinde ASSUVA diye anılan Batı
Anadolu"nun bu bölgesi Antik çağda MYSIA diye anılmakta idi. MÖ
3000-1200 yılları arasında bu bölgede farklı diller konuşan Pelasg ve
Leleg kolonileri kurulmuştur. 4. Truva döneminde (MÖ 1800-1250) Antik
çağda İda diye anılan Kaz dağları eteklerinde geçen efsanevi Truva
Savaşları bölge halkını da derinden etkilemişti. Homeros"un Odeseus"unda
anlatılan Argonotlar Arteka (Erdek) ve Kyzikos"a bu dönemde geldiler.
MÖ 1200"de
Anadolu"nun batısındaki halkların başlattığı "Deniz Kavimleri Göçü"
önlerine gelen herşeyi yakıp yıkarak ilerlerken ancak MÖ 1190"da Mısır
önlerinde durdurulabildiler. Geri dönenler Anadolu ve Suriye"de boş
buldukların yerlere yerleştiler. Bu tarihten sonra Hitit Krallığı ile ilgili
bilgiler tamamen kesilmektedir.
MÖ 790-Miletoslu
göçmenler, Kyzikos ve Prokonnes"te koloniler kurdu. MÖ 680-Kyzikos"a büyük
bir Miletos göçmen grubu daha geldi. Kyzikos"un "Altın çağı" başladı.
MÖ
600"lerden itibaren Mysia bölgesi de Pers İmparatorluğu etkisi altına
girdi.
Batı bölgesi
Satraplık merkezi Deskileion (Ergili Köyü) idi.

MÖ
546-547"de Persler Atina tarafını tutan bütün Adramytion"luları
öldürttü.
MÖ 500"de
Persler"e karşı yapılan Ionia ayaklanmasına bölge kentleri de
katıldı. 494"de isyan bastırıldıktan sonra Mysia"da bulunan kentler de
cezalandırıldı.
MÖ 480"de
Pers İmparatoru Kserkses Yunanistan üzerine sefere çıkarken Mysia
bölgesinden geçti (Maraton Savaşı).
MÖ 478-477
Mysia kıyılarındaki şehir devletleri de Aktika-Dellos deniz birliğine
katıldılar.
MÖ 410
Kyzikos"u saran Persler"e karşı yardıma gelen Atinalı Alkibiades
Bandırma Körfezinde yaptığı deniz savaşını kazandı.
MÖ 334
Makedonya"lı Büyük İskender Çanakkale Boğazından Anadolu"ya geçti.
Biga yakınlarında Granikos çayı 3. Dareios"un Pers ordusunu yendi. Bölge
Persler"den temizlendi.
MÖ 323
İskender"in Babil"de ölümü üzerine generalleri arasında çıkan savaşlardan
sonra Mysia bölgesi Selevkos"lara bağlandı.
MÖ
238-263"te Bergama hakimi olan Fletairos döneminde bölge bergama
yönetimini altına girdi. MÖ 133"te Bergama Kralı Attalos 3.Filometor"un
vasiyeti üzerine bölge Roma hakimiyetine geçti.
MÖ 88"de
Adramytion hakimi Diador, Pont Kralı Mitridates"in tarafını tutarak
çevrede bulunan Latince konuşan binlerce insanı öldürttü. Sonra da
Romalıların intikamından korkarak intihar etti. Roma İmparatorluğunun ikiye
bölünmesinden sonra (MS 395) buraları da merkezi Bizans olan Doğu Roma
yönetiminde kaldı. Bu devirde Balıkesir ve çevresi Bizans eyalet sistemi
içinde OBSİKİON Theması teşkilatı içinde kaldı. Körfez bölgesi bu
thema içinde Noecastron Theması"na bağlı idi.
MS 670"de
İstanbul"u kuşatmaya gelen Arap ordusu Kyzikos"u ele geçirerek yedi
yıl burada kaldılar. 718"de ikinci defa İstanbul"u kuşatmaya gelen
Ararplar Bergama ve Edremit bölgesini yağmaladılar.
1071
Malazgirt zaferiyle Anadolu kapılaraı Türklere bir daha kapanmamak
üzere açıldı.
1080"de
Süleymen Şah Kyzikos"u ele geçirdi.
1081"de
Ulubat gölü kıyısında bir Bizans ordusu yok edildi. Kyzikos ve Poimanenon
(Manyas) Türklerin elinde kaldı.
1085"de
Süleyman Şah doğuda savaşırken emirlerinden İlhan Bey kısa
süre önce ellerinden çıkmış olan Kyzikos, Apollonia, Poimanenon ve Edincik
dolaylarını geri aldı.
1086"da
Vezir Ebu Kasım, Süleyman Şah"ın ölümü üzerine ayaklanan bazı emirleri
bastırıp birleştirdi. Kyzikos"u üs edinerek yaptırdığı gemiler ile Sakız
adasına kadar akınlar yaptı. Türkmen savaşçılar ilk kez denizcilikle
uğraşmaya başladılar.
1090"da
Bizans İmparatoru 1. Aleksios Komnenos Mysia"da yurt tutmaya
çalışan Türkmenler üzerine kumandan Eufuryanis Alexaders"i yolladı.
Apollonia"yı kuşatan Bizanslılar kanlı savaşlardan sonra kale kumandanı
İlhan"ı iç kaleye sığınmak zorunda bıraktılar. Olayı duyan Türkmenler imdada
gelince Bizanslılar çekildiler. Göl kıyısında büyük zayiat verdiler. Ertesi
sene daha iyi hazırlanan bir Bizans ordusu bu kere önce Kyzikos"u aldı,
sonra bir baskınla Apollonia"yı da ele geçirerek kaledekilerle birlikte
kumandanı da esir ettiler.
1092"de
Vezir Ebu Kasım"ın kardeşi İlgazi İznik"te baş kaldırınca 1.Kılıçaslan
onu yendi ve burayı başkent yaptı. Sonra Marmara kıyılarını ve Edremit
körfezi"ne kadar olan yerleri fethetti. Buradan adalara ve Midilli"ye
akınlara başladı. Aynı yıl İzmir emiri Çaka"da Edremit"ten Abydos"a kadar
olan kıyılarıu zaptetti. Selçuklular Oğuzların Kınık boyundan, Çaka Bey
Çavuldur boyundan Kılıçaslan Emir Çaka"nın kızı ile evli idi. 1093"de
Bizanslıların entrikalrı sonunda Kılıçaslan Çaka Bey"i öldürdü.
1099"da
Anadolu"ya doluşan Haçlılar, Marmara sahillerinde bulunan bütün
Türkmenleri katlettiler. Haçlı fırtınası geçtikten sonra Oğuz boyları
Marmara bölgesine gene dolmaya başladılar. 1110 yılında Mysia"daki Bizans
kentleri Türk akınlarına karşı tahkim ettirildi.
1113"te
Türkler Apollonia"yı gene ele geçirdiler. Türkler"in Kyzikos"a doğru
yürümesi üzerine kent valisi burayı boşaltarak Bizans"a kaçtı.
1115"te çok
takviyeli bir Bizans ordusu ani bir baskınla Kyzikos"u ele geçirdi. Buralara
yerleşmeye çalışan Türkleri kovdular.
1175"te
Eskişehir ovasında toplanan yüzbin çadır Türkmen Denizli Bergama, Karia,
Mysia ve Edremit bölgelerine dağıldılar. 1206"dan itibaren Türkmen
savaşçıları UÇ"lardan hareketle Edremit ve Mysia"daki Bizans kentelerine
sürekli akınlara başladılar.
1237"de
Selçuklu sultanı Gıyaseddin 2.Keyhüsrev Uç"ları teftiş için Edremit
ve Mysia"ya da geldi. 1242"den itibaren Moğollar Selçuklu devletinin
bütün idari işlerine karıştığı gibi devletin başına sultan atayabiliyor,
devleti bir iki hatta üç sultanla yönetimi altında tutabiliyordu.
1280"li
yılların sonlarına doğru başlarında Danişmend Gazi soyundan olduğu
için büyük saygı gören Karasi Bey"in olduğu büyük bir Türkmen grubu
yanlarında Anadolu Batı Ucu Ulu Bey"in olan Germiyanoğlu Yakup Bey
ile beraber Mysia topraklarına girdiler; Kyzikos ve Bigados dışında bölgeyi
fethettiler.
Mysia"nın
Marmara ve Ege kıyılarını ele geçiren Karasi Bey "Emir-ül Savahil"
oldu.
1301-1302"de
topraklarını savunamayan Bizanslılar paralı asker olarak kiraladıkları
adamları Karasili Türkmenler üzerine yolladılar. Çok azı kurtulabildi. 1304
Ocak ayının ilk günlerinde Bizanslılar tarafından kiralanarak Kyzikos"a
gönderilen Katalan paralı askerleri Edincik taraflarında yurt tutmaya
çalışan bir Türk Boyunu katlettiler. Bizans"ın Anadolu"nun
batısındaki son kalesi olan Alaşehir"i kuşatmış olan Sultan Mesud"un
üzerine yürüdüler. Geçtikleri her yeri yakıp yıkarak bir yıl sonra
Anadolu"yu terk ettiler.
1306"da Saru
Saltuk Baba"nın gaze yolunda Dobruca"da ölmesi üzerine ona
bağlı olan Türkmenlerden bir grup Ece Halil önderliğinde Trakya
üzerinden geçerek Karasi topraklarına geçtiler. Kaz dağları bölgesine
yerleştirildiler. Bu tarihlerden itibaren çok güçlenen Karasi Donanması
çevredeki diğer Türkmen Beyliklerinin savaşçılarının da katılımıyla adalara
ve Yunanistan"a pek çok akınlar yaptılar.
1333"de
Seyyah İbn Batuda Karasi Eli"ni dolaştı.
1334"de çok
güçlü bir haçlı donanması Edremit Körfezi"nde Karasi donanmasını
yendi.
1336(37)"de
Osmanlı Sultanı Orhan Gazi Edremit Bölgesi dışındaki Karasi
topraklarını ülkesine kattı.
1354"de
Osmanlı ve Karasi askerleri Şehzade Süleyman Paşa kumandasında
Rumeli"ne geçtiler. Rumelinin açılması üzerine Karasi Eli"nde
bulunan Türk oymakları da buraya geçirildi.
1402"de
Ankara Savaşında Yıldırım Bayazıt Ordusu içinde Şehzade Emir
Süleyman"ın grubu içinde Karasi Askerleri Gazi İne Bey Subaşı
kumandasında döğüştüler.
1403"de
Yıldırım Bayazıt"ın oğulları Musa ve İsa Çelebi"ler arasındaki
taht kavgalarında Gazi İne Bey Subaşı şehit oldu.
1428"de
Hacı Bayram Veli Şeyh Lütfullah ile birlikte Balıkesir"e geldi.
1452-53"de
Boğazkesen Hisarı"nın yapılmasından sonra İstanbul, İsfendiyaroğlu İsmail
Bey"in ordusu ve Akçaylıoğlu Mehmet Bey komutasında Karasi birlikleri
tarafından Fetih ordusu gelinceye kadar abluka altına alındı.
1461"de
İstanbul fatihlerinden Zağnos Mehmet Paşa vefat etti. Çalışkan bilgili,
tedbirli, hayırsever ve devlete sadakatle bağlı bir vezirdi.
1502"de
kuraklığa bağlı bir kıtlık ve 1525"te çekirge felaketi halkı
perişan etti.
1503"lü
yılların ilk yarısında medrese öğrencilerinin (suhteler) ayaklanması
pek çok karışıklıklar çıkardı. Karışıklıklar uzun yıllar devam etti.
1577"de
bir deprem şehri harap etti. Pek çok ev yıkıldı.
1592"de
Kalenderoğlu, 1624"te Kazdağı Türkmenlerinden Cennetkarıoğlu isyanları,
1632"de İlyas Paşa"nın ve 1780"de Kanlıoğlu Halil Ağa"nın meydana
getirdiği olaylar halkın huzurunu bozdu.
1821"de
Yunan isyanı ile birlikte ayaklanan Ayvalık Rumları Davasoğlu halil
Bey önderliğinde Kepsut Çepnileri tarafından bastırıldı.
1853-56"da
Kırım Harbi sonrasında Kırım"dan ve 1859"da Şeyh Şamil"in Ruslara
teslim olmasından sonra Kafkasya"dan büyük çapta göçlerle gelenler
çevreye yerleştirildi.
1862-64"de
Hüdavendigâr Vilayeti valisi Ahmet Vefik Paşa Karasi Eli"nde konar göçer
yaşayan Yörükleri zorla iskâna tabi tuttu.
1877-78"de
Osmanlı-Rus Savaşı (93 Muharebesi) sonunda çok büyük ve felaketli bir
muhacceret hareketiyle Rumeli"den gelenler iskân edildiler. Pek çok
yeni köyler kuruldu.
1880"de
Karasi Ziraat Cemiyeti kuruldu.
1881-1888
yılları arasında Balıkesir "Karasi Vilayeti" adıyla müstakil bir
vilayet oldu. 1885"de Balıkesir Lisesi "Karasi İdadî Sultanî" adı ile
açıldı.
1886"da
Balıkesir"de Karasi Vilayet Matbaası Kuruldu ve "Karasi" gazetesi
yayımlanmaya başlandı. (1886-1888) (ilk sayı 5 Mart 1886"da yayımlandı)
1897"de
Büyük Balıkesir Depremi ile şehir adeta yerle bir oldu. Mutasarrıf
Ömer Ali Bey"in gayretiyle Balıkesir adeta yeniden kuruldu. Hilâl-i
Ahmer Cemiyeti (Kızılay) faaliyete başladı.
1908"de
Balya-Karaaydın Maden Kumpanyası"na karşı Türkiye"de ilk işçi grevi
yapıldı.
15 Haziran
1909"da Karasi, Hüdavendigâr vilayetinden ayrılarak müstakil sancak
oldu.
1912"de
Rumeli"den gelen büyük bir muhacir grubu iskan ettirildi. Gelenlerin
büyük bir kısmı Kalaçina Boşnaklarıydı.
1913"de
Bandırma-Balıkesir-Soma Demiryolu Hattı açıldı. Donanma cemiyeti
teşkil edildi.
Memleket
Hastanesi kuruldu. 13 Şubat 1913"de Okuma yurdu açıldı.
14 Nisan
1914"de Karasi Gazetesi Çantayzade Basri Bey tarafından yeniden
çıkarılmaya başlandı. 12 Haziran 1914"de Enver Paşa ve iki sonra da Talat
Paşa Balıkesir"e geldi. Temmuz 1914"de Balıkesir "İzcilik Teşkilatı"
kuruldu. "Keşşaf Taburları" çalışmalara başladı. Kepsut Çiftlik (Ziraat)
Mektebi kuruldu. Köylerde tifüs salgını görüldü. 18 Eylül 1914 Balıkesir
Müdafa-yı Milliye Cemiyeti kuruldu.
14 Kasım
1914"de Cihad2ı Ekber ilan edildi. Seferberlik başladı. Balıkesir"de
gençlik örgütlenmeleri hız kazandı. Kısa zamanda Göç, Genç Ginç ve
Gürbüz dernekleri kurularak gençler harbe hazırlanmaya başlandı.
Kızıl çekirge felaketi ürünleri tahrip etti.
25 Mayıs
1915"de Balıkesir Hapishanesinden 261 mahkum af edilerek harbe gönderildi.
Haziran
1915-Balıkesir Tiyatrosu binası bitirildi. İlk oyun Temmuz"da göserildi. Bu
aydan itibaren Çanakkale"den gelen yaralılar için Balıkesir ovasında
binlerce çadırlık Harp hastanesi (Mecruhin Hastanesi) kuruldu. Ayrıca,
Erdek, Bandırma, Gönen, Susurluk, Balya"da da Harp Hastaneleri açıldı.
1916-Çekirge
felaketi devam ediyor. Kıtlık köyleri kasıp kavuruyor.
15 Ocak 1917 Balıkesir"de İtibarı-ı Milli Bankası hisseleri büyük ölçüde
satıldı.
16 Mart 1917
Balıkesir Talim-i Musiki-i Osmani Cemiyeti kuruldu.
5 Mart 1917
Et"am-ı Fukara Cemiyeti muhacirlere ve fakirlere yemek dağıtımına başladı(
31 Mart 1917 günü dağıtılan yemek 3286 kişilikti).
17 Ekim
1918- Çantayzade Basri Bey mütareke yıllarının karanlıklarını delen basının
güçlü sesi "SES" gazetesini çıkarmaya başladı.
15 Mayıs
1919 Yunanlılar İzmir"e asker çıkardı.
16 Mayıs 1919 Okuma Yurdu toplantısında Balıkesirliler düşmanla silahlı
mücadele kararı aldılar.Millî Mücadele Dönemi başladı. |